Tôi thử làm một chuyến du lịch thăm vùng đất Pharaon (tên gọi vua Ai Cập thời cổ đại) cấp tốc theo cách của người bận rộn trong bốn ngày.
Du lịch Ai Cập nói chung có 4 chủ đề chính. Hai chủ đề liên quan đến lịch sử là Ai Cập thời Pharaon và Ai Cập thời La Mã- nữ hoàng Cleopatre. Chủ đề kế tiếp là thám hiểm sa mạc (sa mạc Sahara chiếm khoảng hai phần ba diện tích quốc gia này). Rồi chủ đề cuối cùng là biển (Hồng Hải hoặc Địa Trung Hải). Tôi quyết định chọn chủ đề Pharaon vì lẽ đơn giản: đó là nét độc đáo nhất trong nhiều điều độc đáo ở Ai Cập.
Sau đó tôi tìm mua vé máy bay giá rẻ, điều này cũng không dễ. Không biết vì lý do gì các đại lý vé ở Việt nam đưa ra rất ít sự lựa chọn cho khách muốn đi Cairo (thủ đô Ai Cập). Cuối cùng tôi cũng đạt được điều đó qua chuyến bay đến Cairo qua ngõ Bangkok bằng Egypt Air.
Ngày 1: Xác ướp Ai Cập
Máy bay từ Bangkok đáp xuống Cairo rất sớm (6 giờ sáng) nhưng đã thấy đại diện các công ty du lịch đứng đón khách lố nhố khắp nơi. Phương tiện giao thông ở Cairo mà đặc biệt là taxi khá phức tạp, đòi hỏi người đi phải có kỹ năng “trả giá, kì kèo” do vậy cách tốt nhất là đặt trước một tour trọn gói qua công ty du lịch ở Cairo hay ít nhất là đặt trước dịch vụ đón tại sân bay.
Đến Cairo chuyện đầu tiên là phải “đến chào” Kim Tự Tháp Giza. Quần thể này nằm cách trung tâm thành phố Cairo chỉ khoảng 5 ki lô mét. Đó cũng chính là ranh giới giữa sa mạc Sahara và khu dân cư. Khu vực chính có ba Kim Tự Tháp lớn nhất và nổi tiếng nhất thế giới. Nếu muốn đi vào bên trong Kim Tự Tháp thì phải bỏ thêm chút tiền tùy theo Kim Tự Tháp nào mình muốn “bò vào”. Đường vào bên trong Kim Tự Tháp chật chội và không có gì lạ, căn phòng nơi từng chứa quan tài và xác của Pharaon giờ cũng trống vắng. Nguyên nhân vì quần thể Kim Tự Tháp này quá nổi tiếng nên những tên trộm châu báo đã vào “thăm” từ hàng trăm mà cũng có thể hàng ngàn năm trước khi các nhà khoa học phương tây đến thám hiểm. Ngay cả trên tường cũng không còn một hình ảnh điêu khắc nào. Nhưng tốn thêm chút tiền để được mang danh là đã vào bên trong Kim Tự Tháp thì cũng đáng.
Ấn tượng về kim tự tháp là tiền và tiền. Xung quanh có nhiều người cho thuê lạc đà với giá “cắt cổ” cả trăm đô la Mỹ một lần cưỡi trong nửa tiếng đến một tiếng. Đó là chưa nói bạn muốn chụp hình lưu niệm thì hãy cẩn thận với những người đàn ông mặc đồ Ả-rập đứng xung quanh, nếu lỡ chụp “dính” một người, ông ta sẽ đi theo kỳ kèo để đòi tiền “công”.
Muốn diện kiến thật sự Pharaon thì phải đến bảo tàng quốc gia. Trong bảo tàng có hơn một chục xác ướp được lưu trữ, nhưng muốn vô đây thì lại phải mua thêm vé đặc biệt ngoài vé vô cổng chính. Mà thật ra báu vật có thể làm bạn “toát mồ hôi lạnh” chính là chiếc mặt nạ vàng của Pharaon Tutankhamun (được xem miễn phí!).
Ngay tối đó tôi ra ga để lên chuyến xe lửa 18 giờ 30 đi về thành phố Luxor nổi tiếng, cách Cairo khoảng 750 ký lô mét.
Ngày 2: Thung lũng các vị vua
Xe lửa Cairo đến Luxor vào 5 giờ 30 sáng.Từ đây nếu đón xe đến thẳng “Thung lũng các vị vua” mất khoảng 45 phút vừa kịp giờ mở cửa bán vé vào khu di tích. Luxor là thành phố lâu đời trên nền cố đô cũ của Ai Cập cổ đại là Thebes. Sau hơn 4000 năm, Luxor ngày nay vẫn là một thành phố nhỏ với vỏn vẹn 400 ngàn dân bên bờ Đông sông Nile.
Phía bên bờ Tây là những dãy núi đá trơ trọi. Một trong nhiều thung lũng giữa những rặng núi ấy được các Pharaon ngày xưa chọn làm nơi yên giấc ngàn thu. Đó là “Thung Lũng các vị vua”, vùng đất mà hầu hết các xác ướp Ai Cập huyền thoại được tìm thấy. Đây là địa điểm không thể bỏ qua đối với những ai muốn đến Ai Cập chiêm ngưỡng Pharaon.
Ngay ở con đường dẫn vào thung lũng là ngôi nhà mà vào những năm 1920 nhà khảo cổ Howard Carter đã sống trong thời gian tìm tòi và khám phá ra khu mộ nổi tiếng của vua Tutankhamun. Việc khám phá gây tiếng vang thế giới không chỉ vì kho báu với hơn 5000 hiện vật bên trong mà còn vì sau đó lần lượt các thành viên trong đoàn thàm hiểm đã qua đời khiến dấy lên huyền thoại về lời nguyền của Pharaon. Chính vì thế vé vào “Thung lũng các vị vua”mắc gần gấp rưỡi vé vô kim tự tháp Giza. Ngoài ra muốn tham quan hầm mộ Tutankhamun cũng lại phải trả thêm tiền.
Thung lũng với những hầm mộ được xây dựng vùi sâu vào lòng đất cát đá sa mạc với vô số những hình chạm khắc nói về cuộc sống và cái chết. Những hình hài được tạo ra hàng ngàn năm trước giờ vẫn còn rõ mồn một kể cả màu sắc, quả đã gây ấn tượng có một không hai. Với tôi cảm xúc mà thung lũng đem lại còn mạnh hơn nhiều so với kim tự tháp.
Tôi gói gọn chuyến tham quan Luxor trong một ngày để buổi chiều lên xe đi dọc bờ sông Nile xuôi 200 ki lô mét về phía Nam đến với một thành phố nổi tiếng không kém: Aswan.
Ngày 3: Xuyên sa mạc tìm Pharaon
Về Aswan, thành phố lớn tuổi hơn cả “Thung lũng các vị vua”, có quá nhiều điều để nói. Nào đây là thành phố quan trọng mà hàng ngàn năm trước nằm trên con đường thương mại (một loại con đường tơ lụa Á- Âu) nối liền châu Phi và Ấn Độ. Nào là ở đây vào đầu thế kỷ 20 thực dân Anh đã xây đập nước dài nhất thế giới thời bấy giờ để trị thủy sông Nile. Rồi lại vào những năm 1960 với sự giúp sức của Liên Xô chính quyền Ai Cập xây tiếp một trong những đập cao nhất thế giới mang tên High Dam (Đập Cao) để điều hòa nước sông Nile một lần nữa. Rồi thì cũng ở đây nhà văn nữ bậc thầy về truyện trinh thám Agatha Christie đã ở hàng mấy tháng liền để viết ra “Cái chết trên sông Nile” vang dội.
Nhưng sau một ngày ở Aswan tôi nhớ nhất 2 điều. Trước hết là vẻ đẹp của đoạn sông Nile chảy qua địa phận này. Một bên bờ là thành phố, còn bên kia bờ là những đụn cát sa mạc Sahara. Đứng ở đây mà ngắm sông sẽ cảm nhận được sức mạnh của dòng nước sông Nile xanh biếc đã ngăn chặn sự xâm lấn của sa mạc thế nào.
Điều ấn tượng thứ hai là đền Abu Simbel. Thật ra Abu Simbel nằm giữa sa mạc, cách Aswan đến 290 ki lô mét. Nhưng muốn đến đây thì cửa ngõ đường bộ hầu như duy nhất là qua Aswan. Sẽ mất 3 tiếng để xe đi trên con đường nhựa độc đạo xuyên sa mạc cát trắng.
Abu Simbel là một ngôi đền khổng lồ được xây trong ngọn núi đá màu vàng ươm nằm giữa sa mạc cát vàng bên cạnh hồ Nasser xanh biếc. Đến đây khi mặt trời vừa lên chiếu một màu vàng rực rỡ lên bốn bức tượng cao 33 mét của vua Ramses đệ nhị ngồi ngay trước cửa đền, sẽ được chứng kiến một bức tranh huyền thoại.
Vậy là quá đủ cho chuyến đi vượt sa mạc gần 600 ki lô mét (đi và về từ Aswan) chứ không cần phải nhắc đến bốn pho tượng thần huyền bí bên trong đền mà một năm chỉ một lần đúng vào ngày sinh của vua Rameses Đệ Nhị ánh mặt trời mới lọt vào được để chiếu sáng. Hay cũng không cần nhắc đến ngôi đền khổng lồ khác là Hathor ngay bên cạnh mà vua Ramses Đệ Nhị làm tặng vợ mình.
Ngày 4: Sắc màu Ai Cập
Chuyến xe lửa du lịch từ Aswan đi suốt đêm để đến Cairo vào 8g30 sáng kịp cho tôi còn trọn một ngày để khám phá Cairo trước khi đáp chuyến bay 23g về Bangkok.
Nếu muốn chuyến thăm Pharaon trọn vẹn phải chọn đến Sakara, khu lăng mộ cổ xưa nhất của các Pharaon cách Cairo 19 ki lô mét. Sakara có kim tự tháp bậc thang, cái đầu tiên trong số hơn 100 kim tự tháp đã được khám phá. Sakara có ngôi mộ cổ lớn nhất được khám phá với hơn 30 phòng. Sakara là nơi các nhà khảo cổ đã tìm được số lượng hiện vật nhiều nhất hơn bất cứ nơi nào ở Ai Cập. Một điều làm cho Sakara trở nên thú vị là cả khu vực hiện nay vẫn có rất nhiều những công trình khai quật khảo cổ đang tiếp diễn.
Nhưng đáng nhớ nhất trong ngày cuối cùng này là chợ Khan Al-Khalili ở khu Hồi giáo. Không phải vì chợ nằm trong khu vực có nhiều đền đài thời trung cổ mà vì ở đây là nơi biểu trưng cho cách ăn cách nói, cách buôn bán của người Ai Cập. Đó là khu chợ đầy đủ sắc màu và tràn ngập khách du lịch giữa những âm thanh la lối, chèo kéo.
Chuyện mua bán chèo kéo, nói thách ở Ai Cập là chuyện dài và đúng là không hổ danh được các cư dân trên mạng xếp vào loại chèo kéo nhất thế giới. Tôi chỉ nói đơn giản thế này, tôi đã từng mua một bức tranh bằng giấy papyrus (một trong những loại giấy làm từ cây papyrus cổ xưa nhất của nhân loại) trong một cửa hàng với giá 40 đô la Mỹ và sau đó mua của một người bán rong với giá một đô la mà vẫn thấy hớ. Và dù cho bạn đã biết giá trị của vật muốn mua, nhưng khi bước vô một cửa hàng để được mua đúng giá ấy, bạn cũng phải chịu mất vài chục phút nghe người bán chèo kéo, ỉ ôi.
Chuyến đi kéo dài đúng bốn ngày và theo lời một người hướng dẫn du lịch là tôi đã chứng kiến gần hết những di tích quan trọng liên quan đến Pharaon. Đường từ Cairo ra sân bay đi qua “Thành phố của người chết” là khu dân cư và nghĩa trang lẫn lộn với những chóp vòm lăng mộ xen lẫn nhà cửa mang một màu đất đặc trưng độc đáo của Ai Cập. Là một người bận rộn bạn hoàn toàn có thể đến Ai Cập thời gian ngắn để thỏa giấc mơ Kim tự tháp-Pharaon. Và rất đáng đến vì chỉ riêng khu “Thành phố người chết” cũng có thể để lại dấu ấn sâu đậm rồi.
