Tết Bính Ngọ này (2-2026), như dự đoán, hầu hết đường xá, sân bay đều quá tải. Vậy là trào lưu du lịch bắt đầu hơn một thập kỷ trước đang tiếp tục và ngày càng phát triển không ngừng bất chấp đời sống kinh tế lúc trồi lúc sụt.
Dòng người tiếp tục đi, đi… Đi vì công việc, vì sở thích, vì được rủ rê… Nhưng dù là với mục đích gì thì từ thời “mở cửa” cùng với đôi giày, cái áo, gói cà phê xuất khẩu… trào lưu này đang góp phần mang “Made in Vietnam” đến khắp “hang cùng, ngõ hẻm” trên thế giới.
“Lũ chúng tôi bọn người tứ xứ, gặp nhau hồi chưa biết một hai…” Vài thập kỷ trước cha ông, chú bác trên đường chinh chiến đã đến với nhau từ những buổi đầu còn bỡ ngỡ. Còn bây giờ cũng có rất nhiều người Việt Nam bỡ ngỡ học lãng du trên những nẻo đường xa tắp.
Nói đến chuyện này, tôi lại nhớ đến Đ.Long, một doanh nhân trung niên được biết đến nhiều ở TPHCM. Chắc cũng có duyên gì đó, tôi hay gặp anh ở sân bay. Lần đầu ở sân bay Hồng Kông hơn chục năm trước, tôi lang thang chờ quá cảnh đi một nước Châu Âu thì anh chạy đến hỏi thăm. Anh cho biết dẫn gia đình qua một nước Châu Mỹ chơi. Sau khi vắn tắt vài câu chúng tôi chia tay, đường ai nấy đi và hẹn “nhậu” vài ngày sau ở Sài Gòn.
Lần thứ hai gặp nhau cách đây vài năm ở sân bay Bangkok, lần này thì tôi chờ máy bay đi một nước ASEAN còn anh thì đi làm ăn ở một nước Đông Á. Chúng tôi lại nói dăm điều bảy chuyện để giết thời gian. Sau đó lại chia tay và lại hẹn gặp vài ngày sau ở Sài Gòn. Cứ y như chúng tôi đang tình cờ gặp nhau trên đường phố quê nhà. Ở thời điểm đó lần đầu tiên tôi có cảm giác mình như một “công dân toàn cầu”.
Chợt nhớ lại lần sau khi mất hàng giờ xếp hàng với khách du lịch “tây tàu”, tôi mới chen chân vào được nhà thờ thánh Peter ở Vatican để chiêm ngưỡng tượng La Pieta lừng danh. Đang đứng đó thì chợt nghe một người đàn ông bên cạnh trầm trồ bằng tiếng Việt “tuyệt quá”. Hai tiếng ngắn ngủi đó đem cho tôi cái cảm giác như một lời gửi gấm đến Michelangelo “Trong hàng triệu du khách đến từ nhiều nơi trên thế giới có chúng tôi, những người Việt Nam, cũng đến chiêm ngưỡng và khâm phục tài nghệ của ông”.
Một cô sinh viên ở TPHCM vừa làm chuyến du lịch đến vùng sa mạc hẻo lánh ở trung tâm nước Úc. Cô kể khi biết cô là người Việt Nam và đi một mình thì mọi người trong đoàn chủ yếu là khách Pháp, Tây Ban Nha, Đức… và kể cả cô hướng dẫn viên người Úc đều tỏ vẻ ngạc nhiên tại sao có một cô gái Việt Nam lạc lõng đến đây.
Tôi không ở đó nhưng đoán chừng những ánh mắt ấy cũng giống y như người hướng dẫn viên du lịch Jordan nhìn tôi khi biết tôi là người Việt Nam đang lang thang ở vùng sa mạc cằn cỗi Trung Đông. Và chắc rằng trong tâm trí của họ tên Việt Nam đã bắt đầu được ghi lên bản đồ khách du lịch thế giới.
Lãng du thì vô cùng. Mỗi người đi một kiểu. Có tiền đi theo kiểu có tiền, nghèo theo kiểu nghèo. Từ chuyện đi chơi phải theo một tour du lịch chuyên nghiệp, đi công tác phải có người đưa người đón… người ta đã bắt đầu thích đi tự do: tự đặt vé, tự đặt phòng, tự đón xe.. . Những kiểu kinh nghiệm ngao du tự do đang trở thành một trong những nội dung lớn được chia sẻ qua các nhóm bạn bè, các cộng đồng mạng…
Những người thích ngao du khi được hỏi đều nói tương tự nhau “đi để biết, để khám phá thế giới để trải nghiệm những điều trước đây chỉ biết qua sách vở”. Một nhân viên trẻ làm việc cho ngân hàng thích thú kể chuyện tham quan đảo Crete (Hy Lạp) năm ngoái: “nước biển lạnh nhưng tôi vẫn xuống tắm, để thỏa mong muốn là mình đang ngâm nước biển Crete. Thấy thôi vẫn chưa đủ!”
Còn một giáo viên đề ra chỉ tiêu mỗi năm chu du một nước theo dạng ba lô, anh thích đi lang thang một mình, “đi một mình để thích đến đâu thì đến, thích ghé đâu thì ghé”.
Chắc rằng tiềm ẩn phía sau những chuyến đi của hàng ngàn người Việt Nam “mê” đi là để tận hưởng cái “tôi tự do”.
Tôi nhớ hoài và thán phục một phượt thủ lên mạng kể câu chuyện thực hiện chuyến đi bằng xe hai bánh từ Hà Nội lên Lũng Cú (Hà Giang) rồi về Hà Nội gần 1000 kí lô mét chỉ trong vòng hai ngày. Với khoảng thời gian như vậy chắc là không đủ để ngắm cảnh càng không thể thư giãn. Nếu chuyến đi là có thật thì mục đích khó thể có gì khác là để thấy “sướng” vì mình được đi.
Sau một thời kỳ vì nhiều yếu tố khách quan chuyện đi lại hầu như rất khó thực hiện, bây giờ đời sống khá hơn, đất nước “mở cửa” hơn nên đi để thấy mình đang tự do, thấy mình đang là một phần của thế giới. Không ít người đi khắp nơi để được khẳng định rằng chúng tôi đang sống bình thường như cái cách mà thế giới đang sống.
