Đất nước Iran, nơi tồn tại một nền văn minh rực rỡ hàng ngàn năm trước. Nơi có đô thị, chữ viết, toán học, nghệ thuật … trước rất nhiều nền văn minh nổi tiếng mà chúng ta biết đến. Người Iran gốc gác từ nhóm dân tộc Ấn – Âu lớn xa xưa, từng được gọi là những người Aryan mà thuyết chủng tộc thượng đẳng coi như là một điển hình.
Đất nước Iran đã trải qua không biết bao nhiêu cuộc chiến chinh, tàn sát, thay đổi… Từ nền văn minh Ba Tư qua Hy Lạp qua Hồi giáo. Để rồi lịch sử cho thấy dù có sự áp đặt văn hóa nào đi nữa thì cũng không làm mất được cái gốc của văn minh bản địa Ba Tư. Iran là đất nước Hồi giáo Trung Đông duy nhất không nói tiếng Ả Rập.
Quy luật phát triển của một nền văn minh là tự thân nó vận động, mọi thứ áp đặt rồi sẽ dẫn đến những mâu thuẫn hổn loạn để rồi người ta lại lần ngược về những giá trị ban đầu. Đến Iran và viếng di tích Persepolis một kinh thành được cho là lớn nhất thế giới 2500 năm trước của đế chế Archaemenes hùng mạnh (khởi nguồn của Ba Tư- Iran) sẽ thấy người ta đã tốn bao nhiêu công sức nhằm tìm ra cội nguồn sức mạnh của một nền văn hóa mà đã bao lần bị vùi dập.
Những lộn xộn ở Iran đầu năm 2026 cho thấy lịch sử hầu như không bao giờ được học. Dưới đây là vài hình ảnh về Persepolis và những kiệt tác kiến trúc ở Iran mà không biết còn tồn tại được bao lâu
